M063 112625 - MANLULUPIG KOLUM

MGA MANLULUPIG, DAPAT SINISINGIL

Isinulat ni Christian Cillo • Isinulat ni Christian Cillo | 27 November 25

Hindi na pala mga dayuhan ang lumulupig sa atin ngayon kundi sarili na nating mga kababayan. Unti-unti na kasi tayong sinasakop ng korupsyon mula sa mga nasa kapangyarihan. Isang kasakimang nagpapasailalim sa ating lupang sinilangan, katiwaliang nagpapahirap sa taumbayan. Marahil ngayon ay nadarama na natin ang init araw, payapa ang ulap at walang nagbabadyang ulan, huwag nating kalimutan ang mga araw kung saan sinakop ang kalangitan ng kadiliman.

Magkasunod na nanalanta ang Bagyong Tino at Uwan sa malaking bahagi ng Luzon at Visayas. Malakas na hangin at pagbugso ng ulan ang nadama sa kanilang pagdating — ngunit maririnig din ang hiyaw at palahaw ng ating mga kababayang lubos na naapektuhan. Hindi lamang dahil sa hagupit ng kalikasan, pati na rin ng unos ng katiwalian. 

Nang dahil sa korupsyon, kaliwa’t kanang proyekto upang maprotektahan tayo sa mga pagbaha ay hindi naiggawa, kung naipatayo man ay palyado. Sa sobrang ganda ng pagkakagawa sa mga ito, kahit na 26-bilyong piso ang kabuuang halaga ng mga flood control projects sa Cebu ayon sa gobernador ng lungsod na si Pamela Baricuatro, napinsala at halos naglaho lamang ang mga ito nang dumating ang Bagyong Tino.

Hindi nagampanan ng mga proyektong ito ang kanilang papel pagdating sa mga kalamidad. Nagbunga ito sa malawakang pagbaha, milyun-milyong pisong pinsala, at higit sa lahat, ang pagkawala ng mahigit dalawang daang buhay – mga buhay na maaaring nailigtas kung hindi naghari ang kasakiman.

Subalit sa kabila ng lahat ng ito, wala pa ring nananagot. Magtatatlong buwan na nang naungkat ang isyu tungkol sa flood control, minsan na rin tayong nagkilos protesta upang ipaglaban ang ating karapatan, ngunit sa halip na hustisya ang ating makamit, hindi matapos na turuan at bangayan lamang ang ating natanggap. 

Puro hugas kamay na lang palagi ang nangyayari tuwing may pagdinig sa senado man o kongreso. Tinuro ng mag-asawang kontraktor na Sarah and Curlee Discaya ang bulok na sistema ng Department of Public Works and Highways (DPWH) sapagkat mayroon daw mga pre-arranged bidding, royalty system at komisyong aabot sa 10 hanggang 25%. Dinawit naman ng ilang opisyal ng DPWH katulad ng district engineer ng unang distrito ng Bulacan na si Henry Alcantara, ang ilang senador at kongresista tulad ni Senador Joel Villanueva, Senador Jinggoy Estrada at Ako-Bicol Party Representative Zaldy Co. Ngunit sabi naman ni Rep. Zaldy Co, nagkaroon ng 100 bilyong pisong budget insertion si Pangulong Ferdinand Marcos Jr. sa 2025 national budget. 

Tila pinaiikot-ikot lamang nila tayo, kaya malinaw na ang hustisya sa ating bansa ay nalulukob na ng kabuktutan — isang sirko kung maituturing. Ngunit hindi ibig sabihin nito na mananahimik na lamang tayo. Kahit ang mga pagtatanghal sa sirko ay natatapos, kaya hindi dapat tayo tumigil hanggang walang kabayaran ang kanilang katiwalian. 

Bilang mamamayan, ang ating pasakit na nadarama mula rito ay huwag sana natin isama sa anod ng baha. Bagkus sila dapat ay sinisingil sa kanilang unti-unting pagpapalubog sa ating bayan, hindi lamang sa baha pati na rin sa katiwalian. Hindi lamang kaban ng bayan ang naibubulsa ng korupsyon, kasama nitong natatangay ang ating mga buhay at kinabukasan. Tayo ang nagbigay sa kanila ng kapangyarihan, kaya huwag natin hayaang ang bagay na ating ipinagkaloob sa kanila ang maging susi ng ating paghihirap. 

Sa mga manlulupig, hindi tayo dapat nagpapasiil. Sila man ay mga dayuhan, sarili nating mga kababayan, o di kaya't kasakiman, walang pedestal o pagsasanto. Hangga't hindi tayo nananalong taumbayan, ang pasakit na dulot ng katiwalian ay hindi natin dapat kalimutang hingian ng kabayaran. Nararapat singilin ang mga manlulupig ng bayan, nararapat igiit ang hustisya para sa ating kinabukasan.